Lees verder
De onderzoeken naar de effectiviteit van diëtistische behandeling bij ondervoede ouderen hebben niet allemaal dezelfde uitkomst. Er zijn studies waarbij een verbeterde gezondheidstoestand, knijpkracht, fysieke activiteit, cognitie of kwaliteit van leven te zien was, maar andere studies lieten geen effect zien.
dr. ir. Hinke Kruizenga

Dit verschil in resultaat kan komen omdat in sommige van deze studies de eiwit- en energie-inname niet verbeterde, waardoor een verbeterde gezondheidstoestand ook niet te verwachten is. Daarbij zijn er methodologische tekortkomingen, zoals een (te) kleine groepsgrootte en verschillen in kenmerken van de onderzoeksgroep (ziekenhuis, verzorgingshuis, thuiswonend) en de voedingsinterventie (diëtist, medische voeding, combinatie).

Om de effectiviteit van behandeling bij ondervoeding verder te onderzoeken heeft de MaNuEl groep een pooled analyse uitgevoerd. Het doel van deze studie was om:

  1. Het effect van de behandeling (door diëtist, door diëtist + medische voeding, alleen medische voeding) op energie-inname en gewichtstoename te meten.
  2. Te bepalen of dit effect beïnvloed werd door studieomstandigheden of soort deelnemers.
  3. Te bepalen welke kenmerken van deelnemers bepalend waren voor gewichtstoename en toename in de energie-inname in de controlegroep, en daarmee vast te stellen welke ondervoede ouderen hun voedingstoestand kunnen verbeteren zonder behandeling.

De pooled analyse

De zoekstrategie en in- en exclusiecriteria zijn beschreven in het artikel. Een relevante verbetering van de energie-inname werd vastgesteld op >250 kcal per dag en een relevante gewichtsstijging werd vastgesteld op > 1,0 kg.

38 studies voldeden aan de inclusiecriteria. Negen van deze studies konden / wilden deelnemen aan deze pooled analyse. De gegevens van 1265 ondervoede ouderen werden samengevoegd.

Resultaten

Energie-inname

Het effect op energie-inname van diëtistische interventie met medische voeding en diëtistische interventie zonder medische voeding was significant groter dan het effect van alleen medische voeding (respectievelijk p<0,001 en p=0,002). Het effect van alleen diëtistische interventie was niet groter dan het effect van diëtistische interventie met het gebruik van medische voeding (p=0,49).

Gewichtstoename

De totale gewichtstoename en het percentage personen met een relevante gewichtstoename was hoger in de interventiegroep. Een relevante gewichtstoename werd vaker gezien in de groep personen met een relevante toename van de energie-inname. Stratificatie naar interventie liet zien dat er een relevant gewichtstoename is in de groep met diëtistische interventie (OR: 1,40; 95% CI 1,14-1,73) en in de groep met diëtistische interventie met gebruik van medische voeding (OR: 2,48; 95% CI 1,92-3,31) maar niet in de groep met alleen medische voeding (OR: 1,79; 95% CI 0,80-3,99).

Het effect van diëtistische interventie met medische voeding was groter dan het effect van alleen diëtistische interventie (p<0,001)

In de interventiegroep hadden vrouwen, personen met een hogere leeftijd of een lagere BMI bij het begin van het onderzoek vaker een relevante toename van de energie-inname.

In de controlegroep, de ouderen zonder diëtistische behandeling, waren een lagere leeftijd en ziekenhuisverblijf voorspellers voor een relevante gewichtstoename. Voor een relevante toename van de energie-inname waren een lagere leeftijd, man-zijn, ziekenhuisverblijf en geen gewichtsverlies bij de start van het onderzoek voorspellers.

Conclusie

De auteurs concluderen dat diëtistische interventie effect heeft op de energie-inname en gewichtstoename bij ondervoede ouderen. Diëtistische interventie met en zonder medische voeding was effectiever dan alleen medische voeding. Dit laat het belang zien van diëtistische behandeling bij ondervoede ouderen.

Reinders I, Volkert D, de Groot LCPGM et al. Effectiveness of nutritional interventions in older adults at risk of malnutrition across different health care settings: Pooled analyses of individual participant data from nine randomized controlled trials. Clin Nutr. 2018 Aug 2. S0261-5614(18)31225-1.