Lees verder
Patiënten bij de diëtist hadden in 2018 gemiddeld drie consulten met een totale behandeltijd van twee uur. Van deze patiënten kampt de helft met overgewicht. Dit blijkt uit de jaar- en trendcijfers van NIVEL Zorgregistraties Eerste Lijn.
dr. ir. Hinke Kruizenga

Al meer dan tien jaar verzamelt het NIVEL gegevens die diëtisten in de eerstelijnszorg registreren in hun patiëntendossiers. Met deze Zorgregistraties eerste lijn wordt zichtbaar welke bijdrage de diëtist levert aan de gezondheidszorg. Daarnaast kan het NIVEL landelijke trends in kaart brengen en de kennis over de diëtetiek vergroten: een lerend zorgsysteem. Vandaag publiceert Nivel de resultaten over 2018.

Uit de zorgregistratie van de deelnemende diëtisten zijn de gegevens van 62.844 patiënten die in 2018 zijn behandeld meegenomen.

Kernpunten 2018

  • 62% van de patiënten bij de diëtist is vrouw en de gemiddelde leeftijd is 53 jaar.
  • In de bestudeerde patiëntenpopulatie komt het merendeel bij de diëtist met een verwijzing. In 2018 maakte 5% van deze patiënten gebruik van de Directe Toegankelijkheid Diëtetiek (DTD).
  • In het rapport worden de gegevens per kalenderjaar weergegeven. Patiënten bij de diëtist hadden in 2018 gemiddeld 3 consulten met een totale behandeltijd van 2 uur. Dit betreft de gemiddelde behandeltijd over het kalenderjaar 2018. Dit is inclusief de patiënten die voor een eenmalig consult bij de diëtist komen. Over het geheel genomen bestaat de behandeling uit gemiddeld 4,5 consulten, gedurende 24 weken (dit is niet opgenomen in het rapport .
  • Het meest geregistreerde behandeldoel bij aanvang van de diëtistische behandeling is ‘het beïnvloeden van nieuw voedingsgedrag’ (75%). De behandeldoelen waaruit gekozen kan worden, zijn algemeen van aard en lastig om uit te kiezen.
  • De helft van de patiënten bij de diëtist zijn volwassenen die behandeld worden voor een te hoog lichaamsgewicht (BMI>25 kg/m2). Het merendeel van deze patiënten heeft bij aanvang van de behandeling extreem overgewicht (gemiddelde BMI 33,0 kg/m2). Aanvullend onderzoek van het Nivel laat zien dat gedurende de diëtistische behandeling de BMI gemiddeld bijna een punt daalt. Dit komt neer op een gewichtsreductie van 3%. Bij patiënten die langer dan 6 maanden werden behandeld nam het BMI nog verder af met 0,83 kg/m2. Bij hen komt dit neer op een klinisch relevant gewichtsverlies van gemiddeld 5,6%.
  • In 2018 werd bij 4.758 patiënten de behandeling geregistreerd als beëindigd. Voor 53% van hen werd de behandeling beëindigd omdat de patiënt uitbehandeld was. Iets meer dan een kwart van deze patiënten is op eigen initiatief gestopt met de behandeling. Uit de Nivel-zorgregistratie is niet te achterhalen waarom deze patiënten stoppen.

Te hoog lichaamsgewicht voornaamste reden bezoek diëtist

De helft van de patiënten bij de diëtist zijn volwassenen die behandeld worden voor een te hoog lichaamsgewicht (gemiddelde BMI 33 kg/m2). Deze patiënten hebben vaak ook nog andere voeding gerelateerde aandoeningen, zoals diabetes type 2, hypercholesterolemie en hypertensie. Ongeveer 15% van de patiënten bij de diëtist wordt behandeld voor onbedoeld gewichtsverlies of ondervoeding.

Cijfers 2018

Dit rapport bevat cijfers over de zorg van 62.844 patiënten die in 2018 zijn behandeld door diëtisten die deelnemen aan Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn. In het rapport worden de gegevens met voorgaande jaren vergeleken. U kunt deze cijfers terugvinden op de website. Behalve de cijfers over de diëtetiek vind je daar ook cijfers vinden over de zorg die huisartsen, fysiotherapeuten, oefentherapeuten en logopedisten verlenen.

Gaten in registratie

De gegevens die worden verzameld voor het berekenen van de kerncijfers zijn niet altijd van alle patiënten beschikbaar, bijvoorbeeld doordat niet alle velden in alle softwarepakketten aanwezig zijn. Ook zijn sommige cijfers gebaseerd op een selectie van de patiënten. Zo worden de cijfers over het resultaat van de behandeling alleen gepresenteerd voor de patiënten bij wie de behandeling is afgesloten. Deze aantallen zijn erg klein, omdat behandelingen niet altijd afgesloten worden of omdat gegevens niet zijn vastgelegd. In 2018 zijn gegevens verzameld van 62.844 cliënten. De gerapporteerde 28% van de cliënten die de behandeldoelen haalde, is gebaseerd op slechts 951 cliënten, van wie gegevens over het einde van de behandeling bekend waren. Hierdoor zijn de cijfers over het resultaat van de behandeling mogelijk niet geheel representatief en moeten ze met voorzichtigheid geïnterpreteerd worden.

De Nivel-zorgregistratie voor diëtisten voldoet niet volledig aan de wensen en behoeften van diëtisten. Dat is waarschijnlijk ook de reden waarom niet alle velden volledig zijn ingevuld. De NVD is met Nivel in gesprek om het registratiesysteem te verbeteren.

Spiegelinformatie

Alle deelnemende diëtisten krijgen via een web portal toegang tot hun eigen cijfers, die vergeleken worden met de gemiddelde cijfers van alle deelnemende diëtisten. Deze informatie is uitsluitend beschikbaar voor de eigen praktijk en geeft zorgverleners inzicht in de kwaliteit van hun registratie, overzicht over hun eigen patiëntenpopulatie en aanknopingspunten voor verbetering van zorg. Bovendien levert het input voor management van de praktijk. Daarnaast kan de spiegelinformatie van het NIVEL worden vergeleken met de spiegelinformatie die zorgverzekeraars verstrekken.