Lees verder
Chinese behandelaars van het COVID-19 virus hebben een handboek gepubliceerd over de preventie en behandeling van patiënten met COVID-19.
dr. ir. Hinke Kruizenga

Het handboek begint met een nauwkeurige beschrijving van de nodige beschermingsmaatregelen in de zorginstellingen. Vervolgens wordt de diagnostiek uitgelegd en daarna volgt de behandeling.

Op pagina 31 staat de voedingsbehandeling in algemene bewoordingen beschreven. Hier volgt een vertaling.

Vertaling van de passage over de voedingsbehandeling

Ongeveer 20% van de COVID-19-patiënten hebben gastro-intestinale symptomen (zoals buikpijn en diarree) als gevolg van directe virale infectie van het darmslijmvlies of als gevolg van de antivirale en anti-infectieuze medicatie. Het evenwicht van het bacteriële microbioom in de darm lijkt verstoord.

De ernstig zieke en zeer ernstig zieke COVID-19-patiënten (beademing, shock, orgaanfalen) die in een staat van ernstige stress verkeren, hebben een hoog risico op ondervoeding. Vroege evaluatie van de voedingstoestand, het functioneren van het maagdarmkanaal, het risico op aspiratie en tijdig starten van enterale voedingsondersteuning zijn belangrijk voor de prognose van de patiënt.

Orale voeding heeft voorkeur

Orale voeding heeft in principe altijd de voorkeur. Een vroege / tijdige start van voeding via de darm voedt het lichaam en de darm. Het verbetert de darmslijmvliesbarrière en de darmimmuniteit en handhaaft de balans van het microbioom.

Gastro-intestinale problemen

Ernstig zieke patiënten hebben vaak acute gastro-intestinale schade, wat zich uit in bijvoorbeeld een opgezette buik (ileus?), diarree en gastroparese. Voor beademde patiënten is voeden voorbij de pylorus aanbevolen en bij buikligging noodzakelijk.

Soort voeding en behoefte

Selectie van de soort voeding. Voor patiënten met darmbeschadiging wordt voorverteerde (semi-elementaire) voeding geadviseerd. Deze voeding wordt gemakkelijker door de darm opgenomen. Voor patiënten met goede darmfuncties wordt polymere sondevoeding met een relatief hoge voedingswaarde geadviseerd.

  • Energiebehoefte: de internationaal veel gebruikte aanbeveling van 25-30 kcal per kg lichaamsgewicht aan energie wordt genoemd.
  • Eiwit: een hoeveelheid eiwit van 1,2-2,0 g / kg aan eiwit wordt geadviseerd.

Bij (oudere) patiënten met een hoog aspiratierisico of patiënten met duidelijk opgezette buik (ileus?) kan tijdelijk worden gevoed met parenterale voeding. Dit kan, als hun toestand verbetert, geleidelijk vervangen worden door enterale voeding.

Toedieningswijze van de voeding.

De voeding wordt toegediend via een voedingspomp. Er wordt gestart met een lage snelheid die langzaam oploopt. Let hierbij op de juiste temperatuur van de voeding.

 

Beschouwing en voorzichtige vertaling naar de Nederlandse situatie

Het, indien mogelijk, voeden in via de darm is geldend beleid in de Nederlandse ziekenhuizen. Ook wanneer TPV noodzakelijk is, maar er ook een kleine hoeveelheid voeding via de darm gegeven kan worden, is dat aanbevolen (trofisch voeden).

Bij patiënten met COVID-19 die op de IC behandeld worden is buikligging vaak noodzakelijk om de zuurstofvoorziening in het bloed te verbeteren. Vanwege het hoge aspiratierisico is gebruik van een duodenumsonde of een jejunumsonde dan noodzakelijk. De Cortrak techniek zou hier geschikt kunnen zijn.

Korte reactie van prof. Peter Weijs, hoogleraar Voeding & Beweging, hij doet al jaren voedingsonderzoek op de intensive care.

“Deze patiëntengroep heeft weliswaar primair een luchtwegaandoening, maar kampt veelal met gastro-intestinale klachten. Met name op de intensive care zijn deze klachten ernstig. Bij voorkeur orale voeding, zo nodig zo snel mogelijk op enterale voeding en indien echt niet anders kan de parenterale voeding inzetten is feitelijk staand beleid op IC. De energie- en eiwitbehoefte zijn denk ik niet specifiek onderzocht, maar overgenomen uit algemene aanbevelingen. Rustig hiernaartoe opbouwen is ook een algemeen geldend advies. Voor de korte ligger, laten we zeggen 3 dagen, is het halen van de voedingsbehoefte niet het belangrijkste. Wel het omgaan met voedingsklachten. Ook het voeden naast de zuurstofkapjes lijkt problematisch te zijn. Voor de langere ligger is het belangrijk de voedingstoestand in de gaten te houden en met voeding zo goed mogelijk te ondersteunen. Hiermee wordt de weerbaarheid van het lichaam, het immuunsysteem incluis, ook ondersteund.”

Probiotica?

Boven de passage over de voedingsbehandeling staat in dit handboek informatie over het darmmicrobioom en gebruik van probiotica. We vroegen de experts om een reactie:

Korte reactie van prof. Max Nieuwdorp en dr. Maarten Soeters, internisten Amsterdam UMC, experts op gebied van voeding en metabolisme.

“Tussen alle drukte door op SEH hebben Maarten en ik er even naar gekeken. Er is veel onduidelijk bij dit ziektebeeld. Het microbioom lijkt aangedaan bij patiënten met COVID-19 , derhalve lijken (voedingsgerelateerde maatregelen) een nuttig advies, probiotica lijkt ons een brug te ver.  Veel succes komende tijd!”

 

Oproep om de ervaringen en vragen te delen

In dit Chinese stuk lezen we niet of de patiënten veel diarree hebben en vocht en zouten verliezen.  Er zijn zo nog veel meer vragen.

Het voorwoord van dit Chinese handboek eindigt met de zin: The real remedy for this pandemic is not isolation, but cooperation. Dit zien we in Nederland ook op alle plekken gebeuren.

Daarom doen we graag de volgende oproep: Deel je kennis en ervaringen maar ook je vragen op dit kennisplatform. Je kan reageren op dit nieuwsbericht of een mail sturen aan redactie@nvdietist.nl. Wij gaan er dan graag mee aan de slag.

Deze week verwachten we de IC richtlijn van de British Dietetic Association en een richtlijn van ESPEN.