Lees verder
In 2013 zijn we benaderd door tandarts Jeanne Baggen van Tandartsenpraktijk 't Weeshuis in Nijmegen. Zij behandelt cliënten met OSAS (Obstructive Slaap Apneu Syndroom). Deze cliënten krijgen een MRA-beugel om zo het aantal apneus te laten afnemen of snurken te verminderen dan wel te stoppen.
Pleun Houwen

Onderzoeken wijzen uit dat leefstijlcoaching kan hebben bij het verminderen van het aantal apneus bij OSAS. We zijn hierover in gesprek gegaan met de tandarts en zo ontstond er een samenwerking.

Epidemiologie

Naar schatting zijn er ruim 1.000.000 ernstige snurkers in Nederland (6% van de Nederlandse bevolking), en 500.000 patiënten met OSAS. Deze patiëntengroep neemt exponentieel toe, mede door de stijging van overgewicht.
Tijdige herkenning is essentieel. Hierbij is er een cruciale rol weggelegd voor de 1e lijn.

Risicofactoren ontwikkelen OSAS

  • Overgewicht
  • Leeftijd
  • Alcohol
  • Roken
  • Nekomvang
  • Medicatiegebruik
  • Genetische aanleg
  • Geslacht (menopauze)

Klachten OSAS

  • Moe opstaan
  • Slaperigheid overdag
  • Overmatig slaperig overdag (ook tijdens het rijden)
  • Oververmoeid zijn
  • Dalend reactievermogen
  • Daling van het korte termijn geheugen
  • Aandacht vermindering
  • Stemming wordt minder
  • Persoonlijkheidsverandering
  • Ochtendhoofdpijn

Risico’s

Slaapapneu heeft vergaande gevolgen. Snurken of apneu kan grote problemen veroorzaken in de rationele sfeer. Daarnaast is het een risicofactor voor hypertensie, hart-en vaatziekten, risico op CVA of zelfs de dood als gevolg.

Behandeling

De behandeling kan via diverse invalshoeken worden aangevlogen:

  • Leefstijlverandering
  • Farmacologisch (evt beëindigen gebruik kalmerende middelen, gebruik neusspray, wake-promoting agents, melatonine)
  • CPAP
  • Chirurgische mogelijkheden
  • MRA plaatsing

Multidisciplinaire samenwerking

Inmiddels behandelen we nu ruim 7 jaar cliënten met slaapapneu, door aandacht te besteden aan de leefstijl. Hierbij brengen we de BRAVO-factoren in kaart: Beweging, Roken, Alcohol, Voeding, Stress/ontspanning (middels ACT). Samen met de cliënt stellen we haalbare doelen vast voor elke factor die van invloed kan zijn op de apneu.

Slaaphygiëne

  • Slapen op de zij is de beste houding. Er zijn apps die trilling geven wanneer iemand op de rug draait, ook geven we advies een tennisbal op de rug te plaatsen om draaien naar de rug te voorkomen.
  • De slaapkamer goed stofzuigen, ventileren/raam open, zorgen voor een donkere kamer.
  • Geen blauw licht, liefst 30-60 min voor het slapen gaan (TV, telefoon).
  • Dutje overdag enkel voor 15.00 uur en kortdurend.
  • Creëer iedere dag regelmaat in het opstaan en slapengaan, met een maximum aantal uren op bed. Ook in het weekend. Door een regelmaat in de slaapcyclus voelt de cliënt zich vaak beter.
  • Sport tenminste 2 uren voor het slapen gaan niet meer. Regelmatig sporten wordt aanbevolen om goed te slapen, maar het tijdstip is wel belangrijk.
  • Afbouwen van de dag, hoofd leegmaken. Vermijd angsten, spanningen en emoties voor het slapen gaan. Probeer de dag af te bouwen.
  • Gebruik oordopjes als u te vroeg wakker wordt van geluiden.
  • Vermijd een zware maaltijd in de avond.
  • Drink voor het slapen gaan geen alcohol en cafeïne-houdende producten (koffie, thee, cola, chocolade-(melk) en cacao).
  • Ga alleen slapen bij echt moe zijn.

Roken

Rokers hebben 2x zoveel risico op het ontwikkelen van OSAS. Roken heeft geen enkel positief gezondheidseffect, integendeel. Roken prikkelt het neus- en keelslijmvlies waardoor dit kan gaan zwellen. Door de zwelling want de opening van de luchtpijp minder en daarmee het snurken erger. Er zijn geen verdere indicaties die aantonen dat roken daarnaast een bijdrage levert aan het ontstaan van apneus, wel kan het de doorgankelijkheid van de neus belemmeren bij gebruik van de cpap (continious positive airway pressure). Roken wordt ontraden.

Afvallen

Door af te vallen bestaat de kans dat de apneu’s ook afnemen. Door af te vallen, verminderd de nekomvang en daarmee neemt de luchtdoorgankelijkheid toe. Aanpassen van het dieet, maar ook meer beweging en het inpassen van voeding en beweging in leefstijl is een belangrijke focus binnen de behandeling. De duurzaamheid van de leefstijlverandering is tevens een belangrijk punt! De cliënt moet het kunnen volhouden.

Stress

We brengen de stressoren die de cliënt ervaart in kaart. We kijken naar de stress-respons (de reactie van het lichaam op de stressoren) en bekijken wanneer stress een probleem wordt. Dit behandelen we door het toepassen van ACT (accaptance commitment therapie).