Lees verder
Het LangeLand ziekenhuis wilde de voedingszorg bij Hyperemesis Gravidarum verbeteren en ontwikkelde een protocol.
Mischa Ruigrok

Het LangeLand Ziekenhuis is een kleinschalig ziekenhuis voor de regio Zoetermeer waar vrouwen met hyperemesis gravidarum (zwangerschapsbraken) opgenomen worden op de afdeling gynaecologie. De frequentie van het aantal opnames wisselt van weken geen opnames tot drie per week.

Wat wás het voedingsbeleid?

Meestal werd er gestart werd met een NaCl-infuus, medicatie tegen de misselijkheid en 24 uur geen voedingsinname. De diëtist werd niet altijd bij de behandeling betrokken omdat de opnameduur hiervoor te kort was. Er werd dan voorzichtig begonnen met een vloeibare voeding zoals yoghurt of vla. Het kwam regelmatig voor dat de voeding in de thuissituatie weer ontspoorde en een heropname nodig was.

Naar een nieuw beleid

Om de zorg te verbeteren – en niet bij elke opname te blijven pionieren met consultatie, opnameduur, medicatie en het starten van (sonde)voeding – was de tijd rijp voor de gynaecologen en de diëtetiek om een protocol te maken voor deze patiëntengroep.

Met dit protocol willen we bereiken dat de patiënt:

–  alle dagen van de week de juiste, volwaardige zorg krijgt

– het ziekenhuis zo snel mogelijk weer kan verlaten

– in de thuissituatie geen terugval krijgt

– en dat heropname voorkomen wordt.

Pauline van Wijk, student Voeding & Diëtetiek aan de Haagse Hogeschool, heeft literatuuronderzoek gedaan en de wensen van zorgverleners geïnventariseerd. Ze heeft dit samengevoegd tot een multidisciplinair behandelprotocol Hyperemesis Gravidarum.

Inhoud protocol

Allereerst wordt de ernst van de klachten bepaald met de PUQE-score (Pregnancy-Unique Quantification of Emesis and Nausea).

Het protocol bevat voor betrokken disciplines een dagelijks stappenplan. Hierdoor worden de vervolgstappen in de behandeling. Het protocol verwijst naar het refeedingprotocol van NVO, waarmee dit een vast plek in de behandeling heeft gekregen. Aanvullend is er een medicatieschema voor de anti-emetica, waarbij in principe gestart wordt met een standaard voor wat betreft tijd en hoeveelheid. Met de invoering van het protocol kan de voeding meer afgestemd worden op de wens van de patiënt, want het geeft goede opties voor uitbreiding.

Link naar scriptie met daarin het protocol

En nu?

Het nieuwe protocol wordt door gynaecologen, verpleegkundigen en diëtisten gebruikt als leidraad in de behandeling. De diëtetiek wordt eerder in consult gevraagd en de communicatielijnen zijn korter dan voorheen: met elkaar kunnen we sneller op één behandelplan uitkomen. We gaan minder snel over op het sondevoedingsprotocol, mede omdat er meer structuur is in het medicatie- en verwijsbeleid is bij de opname.

Voor deze groep blijft het voedingsbeleid  in het weekend een uitdaging. Beperkende factor hierbij is het ziekenhuisassortiment: wat hebben we te bieden, wat is haalbaar voor de patiënt, wie vraagt het aan, wanneer bereikt het de patiënt en wie geeft haar de juiste instructie? Dit blijven punten van aandacht en verbetering.

Aan het protocol is een stappenplan gekoppeld voor een poliklinische dagopname van patiënten met HG. Dit heeft nog geen toepassing gevonden, maar blijft voor beide disciplines wel het bespreken waard. Wellicht zit hier ook nog een mogelijkheid om de heropnames te voorkomen.