Lees verder
Waar ik dagelijks mee te maken heb zijn nierpatiënten. Personen in diverse stadia van de aandoening, net ontdekt of al jaren bekend, met toenemende nierschade of in een vergevorderd stadium, waarvoor ze afhankelijk zijn van de dialyse. Ik heb het dan dagelijks over eiwit. Een beetje eraf of een beetje erbij; met iedere patiënt kijk ik naar de optimale eiwitinname. Dat is voor iedere patiënt anders. Ik kijk vooral naar mogelijkheden, want bij nierschade gaat het niet alleen om het eiwit. Een snufje zout komt natuurlijk ook nog ter sprake.
Annita Broers, Eefke van der Houdt, Eva Hartman Msc, Asja Vermeulen

Mijn patiënten hebben allerlei achtergronden en zijn van allerlei leeftijdsgroepen. Maar de grootste groep zijn de ouderen, de 70-plussers. Deze leeftijdsgroep heeft een hogere kans op chronische nierschade. Bij een klaring van 59 mmol/liter of lager kan onder andere een eiwitbeperkt dieet van 0,8 g/kg gegeven worden volgens de WHO en gebaseerd op de stikstofbalansstudies. En een natriumbeperkt dieet van 2000-2400 mg of 5-6 g zout. Er zijn echter sterke aanwijzingen dat de eiwitbehoefte van ouderen hoger is dan die van de algemene groep volwassenen.

Bij veroudering neemt de eiwitsynthese af door anabole resistentie, met als gevolg minder spiermassa en verlies van spierkracht. Een aantal factoren spelen hierbij een rol. Aminozuren gaan deels verloren tijdens het verteringsproces, onder andere door verminderde vertering van eiwit en verminderde opname door veroudering. Verder is er minder spierdoorbloeding door minder lichamelijke activiteit; dus ook hier: minder opname. Daarbij zorgt insulineresistentie ook voor een verminderde opname van aminozuren in de spieren. En bij ouderen is dus juist een hogere concentratie van aminozuren in de spiercellen nodig voor eiwitsynthese.

Zo zie je dat het voor ouderen ongemerkt nog niet zo makkelijk is om goed om te gaan met het ingenomen eiwit. Hoewel onderzoek bij oudere patiënten met chronische nierschade beperkt is en meer onderzoek nodig is, kan – als de metabole regulatie dit toelaat –  worden overwogen ouderen met chronische nierschade, met het oog op de anabole resistentie, 1,0 tot 1,2 g/kg eiwit te adviseren. Dit advies is nog eens een voordeel voor 70-plussers.  Misschien wordt ‘een ei hoort erbij’ een nieuwe trend.

Werkgroep Voorlichting Diëtisten Nierziekten Nederland